Archeologia

Kolekcja archeologiczna jest jedną z największych kolekcji tworzonych od początku istnienia muzeum. Dziś trzon tego liczącego około 11 000 artefaktów zbioru stanowią obiekty pozyskane z licznych ekspedycji badawczych prowadzonych przez pracowników działu na terenie Dolnego Powiśla na przestrzeni sześćdziesięciu lat. Niewielka liczba zabytków pochodzi z doraźnych prac ratunkowych i darów. Wielosezonowe, interdyscyplinarne badania archeologiczne prowadzone były m.in. na wczesnośredniowiecznych grodziskach w Baldramie, Podzamczu i Węgrach oraz średniowiecznych grodziskach i osadach w Weklicach, Stążkach, Rejsytach, Białej Górze. Ponad to w sferze zainteresowań badawczych znalazły się rozległe nekropolie z okresu wpływów rzymskich w Lubieszewie, Nowym Targu i Malborku – Wielbarku.  Odrębnym zagadnieniem są badania archeologiczne prowadzone  w obrębie zespołów zamkowych w Kwidzynie i Malborku. To  w trakcie prowadzonych w nich prac pozyskano m.in. unikatowy skarb 234 srebrnych  brakteatów krzyżackich, czy kompletny, XV-wieczny koncerz. Zupełnie  inaczej kształtowała się kolekcja w muzeum w Kwidzynie. Zbiory archeologiczne obejmują tam ponad 600 muzealiów. Połowa z nich znajdowała się w przedwojennym Muzeum Regionalnym Prus Zachodnich w Kwidzynie. Do najcenniejszych należy zbiór neolitycznych narzędzi kamiennych.

Eseje

Trzewik pochwy miecza z miejscowości Podzamcze koło Kwidzyna

W 1968 roku Muzeum Zamkowe w Malborku pod kierownictwem Mieczysława Haftki prowadziło badania wykopaliskowe na stan. 10, osadzie wczesnośredniowiecznej w miejscowości Podzamcze koło Kwidzyna (ryc. 1). W wykopie 1a zarejestrowano wówczas niewielką, owalną jamę produkcyjną, którą oznaczono jako obiekt nr 2. W obiekcie oprócz fragmentów naczyń ceramicznych wykonanych w technice całkowitego obtaczania, kości zwierzęcych, bryłki żużla żelaznego i fragmentu ostrza żelaznego natrafiono także na tytułowy zabytek – trzewik pochwy miecza (ryc. 2). Trzewiki pochwy miecza są to dolne okucia pochew mieczy. Nie należą do częstych znalezisk na ziemiach polskich (ryc. 3). Tym większą wartość ma okaz znaleziony w Podzamczu. Opisywany zabytek zachował się fragmentarycznie w postaci górnej części jednej z połówek trzewika. Wysokość zachowanego fragmentu wynosi 49 mm zaś szerokość to 40 mm. Ma delikatną, ażurową budowę. Wykonany został z brązu techniką odlewania. Posiada on szeroki, wyodrębniony brzeg. W górnej części zdobiony jest rytym ornamentem jodełkowym. W centrum zachowanego fragmentu zabytku znajduje się motyw rozety, o trzech migdałowatych ramionach. Końce dwóch, dolnych ramion stykają się z dwoma okręgami. Jeden z okręgów jest częściowo uszkodzony. Od dolnej części rozety odchodzi niewielkie półkole, łączące się ze wspomnianymi okręgami. Całość ornamentu zaznaczona jest liniami rytymi. Fragmentaryczność zabytku utrudnia analizę motywu zdobniczego, ale na podstawie innych dostępnych tego typu zabytków można określić motyw dekoracyjny trzewika z Podzamcza. Jest to fragment silnie zgeometryzowanej i widzianej „od góry” sylwetki ptaka. Rozeta przedstawia jego dziób i głowę, odchodzące od rozety półkole to szyja i tułów, a dwa okręgi to rozłożone skrzydła. 2. Trzewik pochwy miecza z miejscowości

czytaj dalej »