Malborski witraż Fritza Geigesa jako przyczynek do krótkich rozważań na temat rodzącej się autonomii sztuki witrażowej na przełomie XIX i XX wieku

Niewielka kwatera witrażowa (61 x 34 cm), zakupiona w 2011 r. do zbiorów Muzeum Zamkowego w Malborku, pochodzi z kolekcji artysty malarza Franciszka Starowieyskiego. Jej autorem jest wzięty niemiecki witrażysta prof. Fritz Geiges (1853-1945), który sygnował dzieło swym nazwiskiem i datą 1907. Witraż wiernie oddaje widok płyty nagrobnej  kardynała Fryderyka Jagiellończyka (1468-1503) – syna Kazimierza […]

Muszkieterzy w wojskowości okresu nowożytnego

Muszkieterzy w świadomości wielu osób kojarzą się głównie z czwórką gwardzistów królewskich, którzy ze skrzyżowanymi rapierami ślubowali ochraniać króla francuskiego. Jednakże w momencie gdy w 1622 roku Ludwik XIII utworzył oddział muszkieterów gwardii, formacja ta istniała na polach bitew już od 100 lat. Pierwsze oddziały piechoty zaopatrzonej w ręczną broń palną formowane były już na […]

Biblioteka numizmatyczna w malborskim zamku

Wiek XIX to czas wielkich przemian związany z działaniami mającymi na celu przywrócenie malborskiej warowni jej dawnej świetności. Odbudowa zamku malborskiego była nie tylko przedsięwzięciem budowlano-konserwatorskim i naukowym, ale także akcją społeczną ogniskującą ludzi zainteresowanych ochroną lokalnego dziedzictwa. W tym czasie utworzono na zamku z inicjatywy Towarzystwa Odbudowy i Upiększania Zamku Malborskiego oraz Zarządu Odbudowy […]

Polskie szkło artystyczne w zbiorach Muzeum Zamkowego w Malborku

Prawdopodobnie jedną z najmniej oczywistych dziedzin sztuki, jakie znajdują się w orbicie zainteresowań Muzeum Zamkowego w Malborku, jest powojenny polski design. Choć gromadzenie przykładów wzornictwa przemysłowego w murach dawnej krzyżackiej warowni wydaje się działaniem zupełnie przypadkowym, geneza takiego stanu rzeczy tkwi w historii naszej instytucji i jest bezpośrednio związana z początkami jej działalności. Te zaś […]

Proces powstawania rzeźby drewnianej w średniowieczu

W epoce średniowiecza produkcja rzemieślnicza, a do takiej zaliczało się snycerstwo, odbywała się w ramach ściśle określonego „systemu”. Wytwórcy funkcjonowali w ramach branżowych korporacji, zwanych cechami. Organizowały one pracę warsztatów, ustalały normy jakości dla poszczególnych przedmiotów, określały materiały używane w ich produkcji, a także ustalały końcowe ceny wyrobów. Obwarowania te miały na celu zwalczanie i […]

Otto Friedrich von der Groeben (1656-1728)

Podróżnik, założyciel kolonii brandenburskiej w Afryce, pułkownik armii brandenburskiej, generał major w służbie króla Augusta II, starosta Kwidzyna i Prabut. Zaliczany do najbardziej znanych i barwnych przedstawicieli rodu von der Groeben, którego korzenie sięgają według źródeł co najmniej połowy XII, a według legend nawet X wieku. Urodzony 6 kwietnia 1656 roku w Napratach pod Lidzbarkiem […]

Bernhard Schmid – konserwator i naukowiec

W dziejach restauracji zamku XIX i XX stulecia jedną z wybitnych postaci był dr Bernhard Schmid. Jego malborski epizod życia trwał ponad pół wieku. Związany był przede wszystkim z zamkiem, ale dużo czasu poświęcał historii, architekturze i sztuce, zwłaszcza zachodniopruskiego regionu. Pasję tę odziedziczył po swoim wuju ze strony matki, którym był znany historyk i […]

Kilka słów o ceramice starożytnych

 „Są pokolenia, i miasta, i ludy, Które podały nam nie żadne cudy, Smętne i stare Lecz garnków parę!”         C.K. Norwid, Idącej kupić talerz pani M. Kult dziedzictwa antyku ponownie rozpoczął się od momentu przypadkowego odnalezienia ruin Herkulanum w 1709 i po wznowieniu tzw. prac ‘archeologicznych’ w 1748 roku w Pompejach, odkrytych […]

Meble z zamku malborskiego

Wnętrza kościołów i zabudowanie klasztorne są miejscami, które najczęściej umożliwiały fizyczne przetrwanie meblom z przeszłych epok. Działo się tak pomimo iż także i ich wyposażenie podlegało zużyciu i wymianie wynikającej ze zmiany gustów obowiązujących w kolejnych epokach. Także kościół zamkowy w Malborku nie był tu wyjątkiem. Wszystkie zachowane do naszych czasów przykłady tego typu sprzętów, […]

Jak to Rzymianie budowali pod limes

W licznych prowincjach znacznie oddalonych od imperialnego Rzymu granicy (łac. limes) strzegły legiony. Każdy legion składał się z dziesięciu kohort, a jednostkowa kohorta liczyła 120 żołnierzy. Interesujący nas Legion XXX Ulpia Victrix został założony w 105 r. n.e., podobnie jak Legion II Traiana Fortis, przez cesarza rzymskiego Marka Ulpiusza Trajana (53‒117 r. n.e.) ‒ uważanego […]