Jezuici malborscy i dżuma w latach 1708-1711. Opowieści z krypty część 1

Późnogotycka kaplica św. Anny na Zamku Wysokim w Malborku, budowana w latach 1331-1344, od swego początku była przeznaczona do pełnienia funkcji krypty grobowej dla  najwyższych dostojników Zakonu Niemieckiego. Jej funeralne przeznaczenie nie zmieniło się nigdy, nawet po objęciu jej, w czasach polskiego władania, przez jezuitów, członków Towarzystwa Jezusowego (Societas Iesu), założonego przez Ignacego Loyolę w […]

Nowożytna mennica w Malborku

Nowożytna mennica w Malborku, emitująca monety dla polskich królów, rozpoczęła działalność pod koniec XVI w. Sądzi się, że miało to bezpośredni związek z wynalezieniem maszyny menniczej, usprawniającej proces produkcji monet. W literaturze odnajdujemy informacje, że rewolucyjne urządzenie, nazwane prasą menniczą składało się z dwóch walców obracających się w przeciwległych kierunkach, między którymi umieszczano blachę monetarną. […]

Zegarmistrzostwo malborskie

Czasomierze wykonane w mieście nad Nogatem, stanowią dziś prawdziwe unikaty wśród zegarów mechanicznych i słonecznych. Przedmioty te konstruowano w wielu miastach Rzeczpospolitej: Poznaniu, Krakowie, Warszawie, Wilnie, Lwowie i innych. Wszystkie one są dziś pożądane i poszukiwane przez muzea i kolekcjonerów. Jednak prawdziwymi rarytasami są zegary pochodzące z mniejszych ośrodków produkcyjnych takich jak m.in. Malbork, który […]

Zainteresowanie bursztynem wśród królów polskich

Bursztyn – towar luksusowy, niezwykle kosztowny, stał się przedmiotem zainteresowania możnych, w tym rodów królewskich. Wykorzystywano go w polityce handlowej, powstałe z niego wyroby artystyczne chętnie kolekcjonowano, a także wykorzystywano je w kontaktach dyplomatycznych. Pierwszym królem, który przyczynił się do rozwoju bursztynnictwa był Kazimierz Jagiellończyk, który po przyłączeniu Pomorza Gdańskiego z Gdańskiem do Korony Polskiej, […]

Historia ex librisu

Słowo ekslibris z języka łacińskiego ex libris oznacza z ksiąg bądź zamiennie ex bibliotheca, czyli z księgozbioru. Jest to ozdobny znak własnościowy, zwykle wykonywany w technice graficznej, służący oznaczeniu ksiąg przez właściciela poprzez naklejenie na wewnętrznej stronie przedniej okładziny. Początkowo ekslibrisy nie były przeznaczone do wystawiania na widok publiczny. Świadczyły o wysokich potrzebach kulturalnych właściciela, […]

Średniowieczna broń palna w państwie krzyżackim

Broń palną można bez dwóch zdań nazwać najbardziej rewolucyjnym wynalazkiem w dziełach wojskowości. Jej wynalezienie ściśle wiąże się z opracowaniem receptury na produkcję czarnego prochu. Była to mieszanka saletry, węgla drzewnego i siarki. Został wynaleziony w Chinach w IX wieku. Pierwotnie stosowano go do produkcji fajerwerków. Pierwsze militarne zastosowania miały postać ognistych lanc i wybuchających […]