Ex libris Mariusza Mierzwińskiego

Ex libris Mariusza Mierzwińskiego został wykonany przez poznańską graficzkę, Hannę Teresę Głowacką. Artystka ukończyła studia na Wydziale Projektowania Plastycznego w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu. Początkowo zajmowała się wystawiennictwem oraz projektowaniem wnętrz, a obecnie uprawia grafikę warsztatową. Tworzy wklęsłodruki, posługuje się technikami: suchej igły, akwatinty i akwaforty, które łączy ze sobą. Jest uznaną artystką tworzącą miniatury graficzne. Od 1984 roku bierze udział w licznych przeglądach oraz konkursach w kraju i za granicą. Jest laureatką wielu wyróżnień i nagród, m.in. Międzynarodowego Biennale Ekslibrisu Współczesnego w Malborku, Międzynarodowego Konkursu Graficznego na Ekslibris w Gliwicach, Międzynarodowego Biennale Małej Formy Graficznej i Ekslibrisu w Ostrowie Wielkopolskim, International Ex-Libris Competition w Ankarze.  

Ekslibris wykonany przez Hannę Głowacką został zadedykowany Mariuszowi Mierzwińskiemu, dyrektorowi Muzeum Zamkowego w Malborku w latach 1987-2017. Odbitka o niewielkich rozmiarach 85 mm na 73 mm wykonana została w 2013 roku w technice łączącej akwatintę z suchą igłą. Dedykacja została umieszczona wzdłuż dolnej krawędzi kompozycji: Ex libris Mariusza Mierzwińskiego. Sygnatura autorki została umieszczona pod odbitką wraz z literami e.a., które oznaczają edycję autorską, czyli unikatową serię odbitek. Kompozycja otwarta oraz rozbudowana. Grafika utrzymana w monochromatycznej tonacji. 

Ex libris Mariusza Mierzwińskiego, Hanna T. Głowacka, akwatinta, sucha igła, odbitka: 8,5x7,3 cm, 2013 r.

Włoska nazwa tej techniki trawionej (aqua tinta – barwiona woda) odzwierciedla uzyskany efekt, który przypomina rysunek wykonany tuszem bądź akwarelą. Dominuje plama, a malarskość kompozycji wyrażana jest poprzez gradację przejść między nasyconymi kolorami bądź głębokimi  czerniami. W odróżnieniu od akwaforty trawione są przede wszystkim płaszczyzny. Jest to technika znana już od pierwszej połowy XVII wieku, jednak rozpowszechniona została w XVIII wieku przez Jeana-Baptiste’a Le Prince’a. Wykonanie grafiki w tej metodzie polega na pokryciu płyty miedzianej pyłem asfaltowym, sproszkowaną kalafonią bądź żywicą sosnową, które po podgrzaniu przylegają do niej. Następnie na płytę nanoszony jest obraz poprzez zasłonięcie fragmentów powierzchni metalowej werniksem. Ostatnim etapem przygotowania jest trawienie odsłoniętego metalu kwasem azotowym. 

Sucha igła, zwana również suchorytem, to technika graficzna w której podstawowym narzędziem jest stalowa igła, za pomocą której żłobi się kreski na miedzianej, cynkowej lub mosiężnej płycie. Wykonana odbitka sprawia wrażenie szkicu wykonanego ołówkiem. Matryca bardzo łatwo ulega zniszczeniu przez co liczba dobrych odbitek  jest niewielka. Dopiero w XIX wieku udało się zwiększyć trwałość matrycy poprzez utwardzania powierzchni  stosując galwanizację. Obecnie technika suchej igły służy do uzupełniania akwaforty, akwatinty bądź miękkiego werniksu.

Głównym motywem przedstawionym na ekslibrisie jest fragment Zamku Wysokiego w Malborku z mostem zwodzonym. W ten rzeczywisty obraz artystka umieściła na pierwszym planie wysmukłą kolumnę z dekoracyjnym kapitelem, z którego wychodzi wiązka żeber sklepiennych. Podobny motyw zauważalny jest na dalszym planie. W ten sposób bryła monumentalnego zamku znalazła się pod potężnym sklepieniem krzyżowo-żebrowym. Symbolicznego znaczenia nabiera również klucz, który zawieszony jest na sklepieniu. Ciemna bryła budowli bardzo silnie kontrastuje z rozświetloną partią kompozycji znajdującą się z prawej strony odbitki. Całość emanuje harmonią,  a praca wyróżnia się perfekcyjnym rysunkiem oraz mistrzowsko opracowanym warsztatem graficznym.

 Autor: Aleksandra Krupa

Literatura